Rugklachten

Rugklachten zijn de meest voorkomende klachten aan het bewegingsapparaat. Geschat wordt dat ongeveer 80% van de bevolking, gedurende het leven te maken krijgt met lage rugklachten. Ook bij fietser komen deze veel. De prevalentie wordt geschat op 30%. De symptomen zijn veelal een zeurende pijn die tijdens en/of na het fietsen optreedt. Bij zwaardere belasting, bijvoorbeeld zware versnellingen, sterke tegenwind of bergop rijden, verergeren de klachten.

De oorzaak kunnen gelegen zijn in een aantal factoren:

• Niet adequaat ingestelde zitpositie
• Bekkenscheefstand
• Slechte Core Strenght
• Reeds bestaande klachten

Het gros van de gevallen van lage rugpijn verdwijnt vanzelf binnen 6 weken. Tijdens fietsen is dit niet altijd het geval. Dit is te wijten aan het feit, dat het lichaam niet al zijn compensatiestrategieën kan gebruiken.  Compensatiestrategieëndie die bij lopen en staan wel ingezet kunnen worden.

Niet adequate zitpositie:
Een oorzaak van lage rugklachten en ook nekklachten, is vaak gelegen in een niet adequaat ingestelde fietspositie. Een fietspositie moet aangepast worden op het lichaam. Veelal wordt de fout gemaakt dit op de gok te doen, of het cosmetische van de fiets, voorrang te geven. Dit is uiteraard niet verstandig. Een lange en diepe zit, zoals een prof, is nu eenmaal niet voor iedereen weggelegd. Men moet bij het instellen van de zitpositie met name rekening houden met de sterke en zwakke punten van het lichaam. Men moet bijvoorbeeld rekening houden met de lengte van de hamstrings, de mobiliteit van het bekken, lage rug en nek. Verder is ook de wijze van sportbeoefening van belang. Zo kan bijvoorbeeld een diepe en lange positie van het bovenlichaam gunstig zijn voor de krachtoverbrenging en de aerodynamica op mountainbike, echter het beïnvloed de “handling” van de fiets weer nadelig. Dit levert weer nadelen op voor de meer technische stukken. En zo is een tijdritpositie weer niet geschik om bergop  mee te rijden.

Bekkenscheefstand:
Een bekkenscheefstand leidt tot een asymmetrische zit op het zadel. Een bekkenscheefstand leidt ook tot een scoliose (zijdelingse kromming) van de lage rug. Bekkenscheefstanden kunnen een aantal oorzaken hebben. Op de eerste plaats kan een van de bekkenbewegingen beperkt zijn. Een bekken is namelijk geen star botstuk, maar kan heiligbeen en beide bekkenhelften onafhankelijk van elkaar laten bewegen. Indien een van de bewegingen beperkt is, kan er een asymmetrie ontstaan. Op de tweede plaats kan er sprake zijn van een beenlengteverschil. Dit kan een daadwerkelijk verschil in lengte van de botstukken zijn, maar ook te wijten zijn aan een verschil in stand van de betrokken gewrichten, spanningverschillen tussen spieren en/of fasci. Beenlengteverschillen zijn geen zeldzaamheid. Onderzoek heeft aangetoond dat 90% van de personen een anatomisch (daadwerkelijk verschil in botlengtes) beenlengteverschil heeft. Het gemiddelde verschil bedroeg, volgens de onderzoekers 5,2 mm. Een anatomisch beenlengteverschil is, in de medische wetenschap pas klinisch relevant vanaf 20 mm. Op de fiets kan echter een beenlengteverschil, zo klein als 2mm, reeds tot klachten leiden.

Core Stability:
In het dagelijkse leven en met name tijdens sporten, wordt hoge eisen gesteld aan de zo genaamde “Core Stability”. Ook voor fietsers is de Core Stability zeer belangrijk. De Core Stability zorgt er voor dat het bekken en de lumbale wervelkolom voldoende gestabiliseerd kunnen worden, om de krachten tijdens de duw- en trekfase van de fietsbeweging, te kunnen weerstaan. Vereenvoudigd is de Core Stability een samenwerkingsverband tussen de buikspieren, rugspieren, het middenrif en de bekkenbodemspieren. Zoals ook in het dagelijkse leven en andere sporten kan een gebrekkige Core Stability, ook tijdens fietsen leiden tot rug-, bekken- en/of knieklachten. Een vermoeide rug bij lang bergop rijden of bij het rijden van zware versnellingen, kan een teken zijn van een slechte Core Stability. Het is dan ook aanbevolen zowel rug- als buikspier training op te nemen in het trainingsschema.

Reeds bestaande klachten:
Het leven bestaat (helaas) niet alleen uit fietsen. Niet alle problemen komen voort uit de zitpositie. Zo kan in de loop der jaren slijtage in de lage rug zijn ontstaan, of is er sprake van een hernia. Ook spelen werk- en privé-belasting een rol. De oorzaak ligt dan niet binnen het fietsen, maar de klachten kunnen wel worden geprovoceerd door het fietsen. Hiermee kan men wel  rekening mee houden binnen de afstelling van de positie. De positie kan zo ingesteld worden dat deze de klachten het minst provoceert. Het is in de meeste gevallen een kwestie van het goed samenbrengen van renner en fiets.